Niğde'miz Hakkında Genel Bilgi
İç Anadolu
Bölgesi’nde, Orta Kızılırmak Bölümünde yer alan
Niğde, kuzeyinde Kırşehir ve Nevşehir, doğusunda
Kayseri, güneydoğusunda Adana, güneyinde Mersin,
güneybatı ve batısında Konya, kuzeybatısında da
Ankara ili ile çevrilidir. Niğde’nin batı kesimi
dalgalı düzlükler, kuzey, orta, doğu ve güney
kesimleri dağlık alanlardan oluşmuştur. İlin
kuzeyini Ekecek (Ekecik) Dağı (2.137 m.), orta
kesimini Melendiz-Hasan Dağları, güneyini ve
doğusunu Orta Torosların uzantısı olan Bolkar
Dağları ile Aladağlar engebelendirmektedir.
Niğde’nin en yüksek noktası Aladağlar üzerindeki
Demirkazık Doruğu’dur (3.756 m.). Onun dışında
Lorut Dağı Kol Tepesi’nde (3.588 m.), Aladağ Huş
Tepesi’nde (3.333 m.), Hasan Dağı (3.268 m.) ve
Pozantı Dağı (2.703 m.) ilin diğer
yükseltileridir. İlin doğu kesimindeki Obruk
Platosu, Aksaray Ovasının uzantısı ve Ereğli
Ovasının kuzeydoğusu düzlük alanlardır.
İlin
kuzeyindeki Ekecek Dağı’ndan kaynaklanan sular,
Kızılırmak vasıtası ile Karadeniz’e
dökülür.Kuzey ve kuzeybatıdaki küçük akarsuların
bazıları Tuz Gölü’ne dökülürken, bazıları da
bataklıklarda sona erer. İlin en önemli akarsuyu
Melendiz Dağı’nın yamaçlarından kaynaklanan,
Ihlara Vadisinden akan Melendiz Suyu’dur.
Bunların yanı sıra Niğde’nin orta kesimlerinden
kaynaklanan küçük dereler il içerisindeki kapalı
havzalarda sona erer, bazıları da Ereğli Ovasına
kadar uzanır.
Niğde’de Obruk ismi verilen küçük göller
bulunmaktadır. Bunların yanında Gebere, Mamasın,
Akkaya ve Gümüşler Barajlarından ötürü küçük
yapay göller de vardır. Ayrıca Tuz Gölü’nün
güneydoğu kesimi il sınırları içerisinde
kalmaktadır. Yüzölçümü 7.795 olan ilin toplam
nüfusu 348.081'dir.
Orman açısından yoksul olan ilin bitki örtüsü
bozkır (step) görünümündedir. İlde, İç Anadolu
Bölgesi’nin özelliğini taşıyan Karasal İklim
hüküm sürmekte olup, yazlar sıcak ve kurak,
kışlar soğuk ve genellikle kar yağışlıdır.
İlin ekonomisi tarım, hayvancılık ve sanayie
dayalıdır. Yetiştirilen tarımsal ürünlerin
başında; buğday, arpa, çavdar, patates,
ayçiçeği, şeker pancarı, soğan, nohut,
mahluttur. Meyvecilikte ise, elma başta olmak
üzere, kavun, karpuz, üzüm yetiştirilir. Ayrıca
domates, lahana gibi sebzeler de
yetiştirilmektedir. Hayvancılıkta küçük ve
büyükbaş hayvan besiciliği yapılmakta olup,
özellikle sığır, koyun, kıl keçisi, Ankara
keçisi yetiştirilir. Hayvansal ürünler sucuk ve
pastırma yapımında, süt ürünleri fabrikasında
değerlendirilmektedir. İlde halıcılık ve düz
yaygı dokumacılığı oldukça yaygındır.
Niğde kalkınmada öncelikli iller kapsamında
olup, ilde un, nişasta, şeker, meyve suyu,
şarap, yem, yün ipliği, halı, çimento, beton
direk, tuğla, kiremit, makine yedek parça
fabrikaları ile tuz üretim ve ambalaj tesisleri
bulunmaktadır.
Niğde yer altı kaynakları bakımından oldukça
zengindir. Antimon, civa, volframit, tuğla ve
kiremit hammaddesi, kurşun, çinko, demir, jips,
altın ve gümüş içeren yataklar vardır.
Niğde’nin en eski adının Nahita veya Nekide
olduğu sanılıyor. Bu addan ilk önce ünlü tarihçi
İbn Bibi bahsetmiştir. XIV. yüzyılda Nakide
kelimesi Nikde, Nigde okunacak şekilde yazılmış,
bu sözcük Cumhuriyet döneminde de Niğde şekline
dönüşmüştür.
Niğde tarihinin Neolitik Döneme (M.Ö. 7250-5500)
kadar indiği, Bor Bahçeli Kasabası Roma Havuzu
yakınındaki Köşk Höyük’ten ve Bor Pınarbaşı
Höyüğünden çıkartılan eserlerden
anlaşılmaktadır. Ayrıca Hitit Dönemine (M.Ö.
2000-7000) ait eserler ise Kömürcü Köyü Göllüdağ
Örenyeri’nden çıkartılmıştır. Helenistik Dönemde
(M.Ö.330-30) Niğde bölgesi Büyük İskender’in
komutanlarından Eumenes’in kurduğu Pergamon
Krallığı sınırları içerisinde kalmıştır. Tepe
Bağları ve Ulukışla Porsuk Höyük kazılarından bu
döneme ait eserler ortaya çıkarılmıştır. M.Ö. 30
- MS. 395 yıllarını kapsayan Roma Döneminde
Niğde bölgesi tarihinin en önemli dönemlerinden
birini yaşamıştır. Bu dönemde Tyana (Kemerhisar
Kasabası) çevresinde yoğun bir yapılaşma
görülmektedir. Saraylar, mabetler, su kemerleri
ve yerleşim birimleriyle oldukça büyük bir kent
konumuna getirilmiştir. M.S. 395 yılında ise
Bizans egemenliği altına girmiştir. Bizanslılar
zamanında yöre, Sasani, Pers ve Arapların
istilalarına uğramıştır. Tyana kenti 931
yılındaki Arap İstilası sonucu büyük ölçüde
yıkılmıştır.
Malazgirt Savaşı’ndan (1071)
sonra Niğde yöresine Türkmen boyları
yerleşmiştir. Anadolu Selçuklu Hükümdarı
I.Alaeddin Keykubat zamanında Niğde ve yöresi
parlak bir dönem yaşamıştır. Anadolu
Selçukluları Kösedağ Savaşında (1243) Moğollara
yenilence bölge Moğolların uç beyliği olan
İlhanlıların idaresine geçmiştir. 1357 yılında
da yöreye Karamanoğulları egemen olmuştur. Fatih
Sultan Mehmet zamanında, 1471’de Niğde Osmanlı
topraklarına dahil olmuştur.
XIX.yüzyıl sonlarında Konya Vilayetine bağlı
Niğde Sancağı konumunda idi. Cumhuriyetin
ilanından sonra, 1924’te il yapılmıştır.
Niğde’de günümüze gelebilen tarihi eserler
arasında; Köşk Höyük, Göltepe-Kestel , Porsuk
Höyük, Güllüdağ Hitit Kalıntıları, Tyana
Örenyeri, Gümüşler Örenyeri ve Manastırı,
Kavlaktepe Yeraltı Şehri, Tyana Kalıntıları,
Tyana (Kemerhisar) Su Kemerleri, Bahçeli’de Roma
Havuzu, Niğde Kalesi (XIII.yüzyıl), Alaaddin
Camisi (1223), Sungur Bey Cami ve Türbesi
(1335), Paşa Cami (XV.yüzyıl), Şah Mescidi
(1413), Hanım Camisi (1452), Dış Cami (XIV.yüzyıl),
Bor Ulu Camisi (1410), Rahmaniye Camisi (1717),
Ak Medrese (1409), Hüdâvend Hatun Kümbeti
(1312), Gündoğdu Türbesi (1344), Şeref Ali
Türbesi (1276), Bor’da Sokollu Mehmet Paşa
Bedesteni, Sungurbey Kütüphanesi (1335), Saat
Kulesi (1866), Başhanı, Sarı Han, Misli Han,
Paşa Hanı, Hatıroğlu Çeşmesi, Türk sivil mimari
örneklerinden evler bulunmaktadır.
Ayrıca, Demirkazık Tepesi, Köşk, Keten Çimeni, Kayardı Bağları, Fertek Fatih Parkı, Bahçeli Gezi, Gebere Barajı Mesire Yeri, Gümüşler Barajı, Kenetçimen Mesire Yeri, Darboğaz Gezi ve Mesire Yerleri ilin başlıca doğal güzellikleridir. Ayrıca ilde Kocapınar Suyu ve Çamuru, Kemerhisar İçmesi, Çiftehan Kaplıcaları bulunmaktadır.